Nieuwste onderwerp

Celan (7)

Het gedicht, ‘Todtnauberg,’ gaat verder.

bosweiden, niet geëffend,
orchis en orchis, een voor een,

grofheden, later, onder het rijden,
duidelijk,

die ons rijdt, die man,
die het mee aanhoort,

Het sluit af met de regels:

de half
beschreden knuppel-
paden in het hoogveen,

veel
drassigs.

Een deel van de regels echoën wat Celan op 2 augustus, 1967, aan zijn vrouw Gisèle schreef, toen hij na zijn dagen in Duitsland weer in Frankrijk aangekomen was. Hij noemt de lezing in Freiburg een ‘buitengewoon succes’, vertelt dat een publiek van 1200 mensen ‘met ingehouden adem een uur naar me luisterden, en na lang applaus nog een krap kwartier.’ Dat hij met ‘meneer Neumann, de vriend van Elmar’, naar Heideggers hut is gegaan.

Daarna volgde een serieus gesprek in de auto, waarin ik heldere woorden gebruikte. Meneer Neumann, die getuige was, vertelde me achteraf dat het gesprek een momentoverstijgende betekenis had. Ik hoop dat Heidegger in de pen klimt en enkele pagina’s zal schrijven, die betrekking hebben op het gesprek, en een waarschuwing vormen met het oog op het weer oplevende nazisme.

De heldere woorden tijdens het gesprek in de auto zijn, in het gedicht, ‘grofheden’ geworden, Krudes, ‘duidelijk’, deutlich. De getuige nu ‘der Mensch, / der’s mit anhört’, die het mee aanhoort.

Ik blijf hangen, zoals eerder al, bij de manier waarop Celan aan de ene kant simpelweg lijkt op te sommen wat nu eenmaal het geval was (de bloemen die er groeiden, de ‘dobbelster’ boven de put, het gastenboek), maar onmisbaar meer zegt. Hij laat de connotaties praten. En, bedenk ik me nu: vertelt ons haast evenveel als zijn vrouw, enkele dagen na het gesprek.

« terug naar blog

Reageer

Wat lees ik?

Dickinson, Kafka, Celan

Wat kijk ik?

Jarmusch, Ozu, Sorrentino

Wat schreef ik?

Een zoon van (najaar 2020), In het vlees (2020), Het woedeboek (2018), Het leven zelf (2017), Constellaties (2014)

Quote

To die would simply be to surrender a nothing to the nothing. The meaning of life is that it stops.
Next week: Banoffee pie!
Tom Gauld, Baking with Kafka