Nieuwste onderwerp

Celan (1)

Losse aantekeningen over Paul Celan (1920–1970)

‘Ik ben een Jood en een Duitstalige auteur,’ schrijft Paul Celan in een losse notitie, meteen nadat hij opmerkt zich geen enkele vorm van representativiteit te kunnen toeëigenen. Dat klinkt voor hedendaagse oren vreemd, tegenwoordig halen we zulke categorieën vaak juist aan om representativiteit te claimen. Misschien doelt Celan vooral op de spanning die daartussen bestaat: zijn Joods-zijn en zijn Duitse taal. Dat kan, zou zelfs niet onwaarschijnlijk zijn, al schetsen we, in dat geval, die spanning misschien alweer te vlug als spanning tussen twee identiteiten.

Celan is niet representatief, schrijft hij, maar. ‘Maar de ervaring en, uit de verte, het lot begeleiden deze pen.’

De schrijver is niemand, schreef Edmond Jabès. Bijna niemand, misschien: niet representatief, de schrijver is geen politicus, vertegenwoordigt niemand anders. Wie schrijft is ook maar een enkeling – wiens levensloop neerslaat in een handvol, soms meer dan een handvol teksten. Je kunt nu eenmaal niet aan jezelf ontsnappen.

Honderd jaar geleden, in 1920, werd Celan geboren in wat toen in Roemenië lag. Zijn bij leven gepubliceerde werk schreef hij in het Duits, de taal van zijn moeder. Nadat hij eerder naar Wenen was gevlucht, leefde hij vanaf zijn 28e in Parijs, waar hij op zijn 49e, vijftig jaar geleden, van de Pont Mirabeau in de Seine sprong.

Meer niet, zou je zeggen. Dat is alles waarmee ik, de komende tijd, even bezig wil zijn: er bestond een man, hij heeft gedichten geschreven. Misschien dat in zijn leven en schrijven iets leerzaams is neergeslagen.

‘Wacht geduldig aan de kust,’ merkte hij ergens op. ‘De verdronkene zal je komen redden.’ Dat is wat deze aantekeningen zijn, dan: een manier om eens geduldig te wachten, aan deze kant van het water.

« terug naar blog

Reageer

Wat lees ik?

Dickinson, Kafka, Celan

Wat kijk ik?

Jarmusch, Ozu, Sorrentino

Wat schreef ik?

Een zoon van (najaar 2020), In het vlees (2020), Het woedeboek (2018), Het leven zelf (2017), Constellaties (2014)

Quote

To die would simply be to surrender a nothing to the nothing. The meaning of life is that it stops.
Next week: Banoffee pie!
Tom Gauld, Baking with Kafka