Nieuwste onderwerp

Begrafenis-dvd

Het is herfstvakantie en ik zit op de bank een sudoku uit de krant te maken, als mijn moeder en oma besluiten een dvd aan te zetten. Het is een opname van de uitvaart van oudtante Bertha, die na de oorlog naar Nieuw Zeeland is geëmigreerd, en vorige maand is overleden.

Op het tv-scherm voor me wordt een zaaltje zichtbaar, met ongeveer vijfentwintig aanwezigen op bankjes. Er zwelt een jazzy gitaarmuziekje aan, over de film gemonteerd zodat we niet horen wat de bewegende achterhoofden tegen elkaar zeggen. Even later beginnen mama en oma elkaar aan te wijzen wie er van de nabestaanden fors is geworden, wie er een stoma heeft.

Niemand trekt zich iets aan van de verstoorde uitdrukking op mijn gezicht, of van het feit dat ik bijna een systeem had uitgedacht om erachter te komen of er in een hokje nou een 2 of een 7 moest staan. Niemand vindt het blijkbaar morbide om mensen een begrafenis op te dringen van iemand die ze nooit hebben ontmoet.

De plechtigheid begint. Er speelt een stuk van André Rieu: Tulpen uit Amsterdam. Mama zegt oh en legt haar hand op haar hart. Dan hapert de muziek, valt even later helemaal stil, en wordt een moment later opnieuw gestart. Een uitvaartondernemer vertelt de bezoekers in een Nieuw Zeelands accent dat het gewaardeerd wordt als ze hun mobiel uitzetten. Ook in onze huiskamer worden driftig smartphones uitgezet. Dan maakt de man een handig bruggetje naar het onderwerp tuinieren, wat Bertha graag deed, en rekt de metafoor uit tot de ‘tuin van Bertha’s leven’, waardoor we in deze ceremonie een wandeling gaan maken.

Meteen stel ik me de tuin van mijn leven voor, ook al ben ik geen begeesterde tuinvrouwe. Het beeld doemt voor me op van mijn familie en vrienden, opgesteld in perkjes van anjers, orchideeën, blauwe druifjes, narcissen en een bremstruik. En die molshopen, denk ik ineens verschrikt, gaan die eigenlijk nog weg?

Bertha’s levenstuin wordt rijkelijk geïllustreerd door een powerpoint presentatie met foto’s, muzikaal begeleid door een Engelse cover van Het Kleine Café aan de Haven. Eerst zijn het vooral zwart-witfoto’s van mensen in te ruim vallende kleren, ten tijde van de Tweede Wereldoorlog, op een begrafenis, op een verjaardag, mager maar gelukkig. Over de jaren winnen de foto’s aan kleur en proportie, en worden de bloemen forser.

Een vrouw op de eerste rij veegt langs haar ogen, een corpulent persoon op de achterste rij lijkt in te dommelen, en legt zijn of haar achterhoofd achterover op de rugleuning van het bankje. Deze mensen hebben zich in de jaren vijftig net als een half miljoen Nederlanders laten verleiden door de overheidsslogan ‘Emigreren is vooruitzien!’ Ze zijn familie, maar eigenlijk had ik tot voor kort geen notie van hun bestaan.

Wat als mijn vrienden straks overal over de wereld verspreid wonen, denk ik ineens, of als ik besluit naar Stockholm te verhuizen, worden wij dan ook dvd’s? En bloeien we wel hard genoeg?

Als laatste nummer wordt Auld Lang Syne ingezet. De mensen staan op en schuifelen achter de kist aan, de zaal uit. Lang nadat alle bezoekers uit beeld zijn, speelt de doedelzak nog door. Met zijn drieën blijven we naar het scherm staren, naar het lege zaaltje, waar de begrafenisondernemer zijn hemd in zijn broek stopt, en begint met het opruimen van de bloemen.

« terug naar blog

Reageer

Wat lees ik?

J.D. Salinger, Zadie Smith, Maartje Wortel, Kristien Hemmerechts, Miranda July

Wat vind ik?

Soms muntjes, soms gedumpte meubelstukken, een enkele keer een mens

Wat luister ik?

Angel Olsen, Laura Marling, Nina Simone, Joni Mitchell, Tame Impala, Arctic Monkeys

Quote

"there's definitely, definitely, definitely no logic" - Björk